ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ: ‘ವಿಲ್’ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಗಳು, ಹೆಂಡತಿ, ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ಪಾಲು ಎಷ್ಟು? ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನು ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ
ಮನೆಯ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿರುವ ತಂದೆಯ ಅಗಲಿಕೆ ಯಾವುದೇ ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾದರೂ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟ. ಅಪ್ಪ ಬದುಕಿರುವಾಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ, ಜಮೀನು, ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರೂ ಅಷ್ಟಾಗಿ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಅವರು ತಾವು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬೆವರು ಸುರಿಸಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಮನೆ, ಜಮೀನು ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಳಿತಾಯ ಯಾರಿಗೆ ಸೇರಬೇಕು ಎಂದು ಯಾವುದೇ ಉಯಿಲು ಅಥವಾ ‘ವಿಲ್’ (Will) ಬರೆಯದೆಯೇ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ಆ ಮನೆಯ ಮುಂದಿನ ಕಥೆಯೇನು?
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ತಂದೆ ನಿಧನರಾದ ಶೋಕದ ನಡುವೆಯೇ, ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರ ನಡುವೆ ಆಸ್ತಿಗಾಗಿ ಮನಸ್ತಾಪ, ಮದುವೆಯಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಲು ಕೊಡಬೇಕೇ ಬೇಡವೇ ಎಂಬ ಗೊಂದಲಗಳು ಶುರುವಾಗುವುದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ಗೊಂದಲಮಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನು ಯಾರ ಪರ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ? ‘ವಿಲ್’ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಯಾರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಮೂಡುವ ಮುನ್ನ ಹಾಗೂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಅಲೆಯುವ ಮುನ್ನ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಟುಂಬವೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕಾದ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ನಿಖರ ಹಾಗೂ ಸರಳ ಕಾನೂನು ಮಾಹಿತಿ Sagarupdates.in ನಲ್ಲಿ ನಿಮಗಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬ ಹಿಂದೂ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಯಾವುದೇ ‘ವಿಲ್’ ಬರೆಯದೆ (Intestate) ಮರಣ ಹೊಂದಿದಾಗ, ಆತನ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯು ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ 1956 ಮತ್ತು 2005ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ವಾರಸುದಾರರನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಗಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಆಸ್ತಿಯ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
1. ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ವಾರಸುದಾರರು (Class-I Heirs)
ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬರುವವರು ಯಾರು ಗೊತ್ತಾ?
- ತಾಯಿ (Mother): ಮಗನ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ. ನೆನಪಿಡಿ, ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ತಂದೆಗೆ ಹಕ್ಕಿರುವುದಿಲ್ಲ; ತಾಯಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಥಮ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
- ಪತ್ನಿ (Widow): ಪತಿಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಆತನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದೊರೆಯುವಷ್ಟೇ ಸಮಾನ ಪಾಲು ಪತ್ನಿಗೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪತಿಯ ಅಗಲಿಕೆಯ ನಂತರ ಆಕೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಕಾನೂನಿನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
- ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಪುತ್ರಿಯರು (Sons and Daughters): ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಗೆ 2005ರಲ್ಲಿ ತಂದ ಮಹತ್ವದ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪುತ್ರಿಯರಿಗೂ (ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ) ಪುತ್ರರಷ್ಟೇ ಸಮಾನವಾದ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ವಿವಾಹಿತರಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ಹಕ್ಕು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. “ಮದುವೆಯಾದರೆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಹಳೆಯ ನಿಯಮ ಈಗ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
- ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು (Children of predeceased children): ಒಂದು ವೇಳೆ ವಾರಸುದಾರರು (ಮಗ ಅಥವಾ ಮಗಳು) ತಂದೆಯವರಿಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಪಾಲಿನ ಆಸ್ತಿಯು ಅವರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ (ಅಂದರೆ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ) ಸೇರುತ್ತದೆ.
- ದತ್ತು ಪಡೆದ ಮಕ್ಕಳು (Adopted Children): ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ದತ್ತು ಪಡೆದ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸಹ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳಂತೆಯೇ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ಕಾನೂನು ಯಾವುದೇ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
2. ದ್ವಿತೀಯ ದರ್ಜೆಯ ವಾರಸುದಾರರು (Class-II Heirs)
ಒಂದು ವೇಳೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ವಾರಸುದಾರರು (ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು, ತಾಯಿ) ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಆಸ್ತಿಯು ದ್ವಿತೀಯ ದರ್ಜೆಯ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ತಂದೆ, ಸಹೋದರರು (ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮ), ಸಹೋದರಿಯರು (ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿ) ಮತ್ತು ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಬರುತ್ತಾರೆ.
ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು: ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ
ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇರುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ:
ಎರಡು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳೇನು?
- 1955ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು: ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರಿದ್ದರೂ, ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ. ಪತ್ನಿಗೆ ಬರಬೇಕಾದ ಒಂದು ಪಾಲನ್ನು ಆ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
- 1955ರ ನಂತರ: ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ಜೀವಂತವಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯದೆ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಗೆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಆಕೆಯ ಮೂಲಕ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ (Self-acquired property) ಖಂಡಿತ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತಲೆತಲಾಂತರದಿಂದ ಬಂದ ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ (Ancestral property) ಈ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕೇನು?
ಪತ್ನಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ನೀಡಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆಕೆಯ ಮೂಲಕ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗಿನ ರಕ್ತಸಂಬಂಧ ಕಡಿದು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ವಿಚ್ಛೇದಿತ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪಾಲು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ (ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆ) ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಗಳು
ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ವಾರಸುದಾರರ ಹೆಸರಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು (ಖಾತೆ ಮಾಡಿಸಲು) ಕೆಲವು ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಅವುಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
- ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ (Death Certificate): ವ್ಯಕ್ತಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಇದು ಬೇಕೇ ಬೇಕು.
- ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ / ವಂಶವೃಕ್ಷ (Family Tree/Member Certificate): ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಯಾರೆಲ್ಲಾ ವಾರಸುದಾರರಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲು ಇದು ಅಗತ್ಯ.
- ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ (Legal Heir Certificate): ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಈ ಪತ್ರವು, ಯಾರು ನಿಜವಾದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ವಾರಸುದಾರರು ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
Sagar Updates ವಿಶೇಷ ಸಲಹೆ
ಯಾವುದೇ ‘ವಿಲ್’ ಇಲ್ಲದೆ ತಂದೆ ನಿಧನರಾದಾಗ, ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗೊಂದಲಗಳು ಉಂಟಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನು ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲಗಳಿದ್ದಲ್ಲಿ, ವಾಟ್ಸಾಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನಂಬುವ ಬದಲು, ತಕ್ಷಣ ನಿಮ್ಮೂರಿನ ಉತ್ತಮ ಸಿವಿಲ್ ವಕೀಲರನ್ನು (Civil Advocate) ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದಾದ ದೊಡ್ಡ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQs)
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ತಂದೆ ‘ವಿಲ್’ ಬರೆಯದೆ ನಿಧನರಾದರೆ ಮಗಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಇದೆಯೇ?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು, ಖಂಡಿತ ಇದೆ. 2005ರ ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನಂತರ, ಪುತ್ರಿಯರಿಗೂ ಪುತ್ರರಷ್ಟೇ ಸಮಾನವಾದ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಅವರು ವಿವಾಹಿತರಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ಹಕ್ಕು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಆಸ್ತಿ ಕೇಳಬಹುದಾ?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು. ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಗಂಡು ಮಗನಿಗೆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹಕ್ಕಿದೆಯೋ, ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳಿಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಅವಳು ತನಗೆ ಬೇಕಾದಾಗ ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಕೇಳಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಉತ್ತರ: ಒಂದು ವೇಳೆ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯು 1955ರ ನಂತರ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಆ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ‘ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ’ (ತಂದೆಯೇ ದುಡಿದು ಖರೀದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ) ಮಾತ್ರ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ (ಅಜ್ಜ-ಮುತ್ತಜ್ಜನ ಆಸ್ತಿ) ಅವರಿಗೆ ಹಕ್ಕಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಪಯುಕ್ತ ಹಾಗೂ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ: Sagarupdates.in
ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ: ಎರಡಕ್ಕೂ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೇನು?
ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೊಂದಲ ಮೂಡುವುದು ಈ ಎರಡು ವಿಧದ ಆಸ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ. ಕಾನೂನು ಈ ಎರಡೂ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ:
1. ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ (Ancestral Property):
ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ (ಮುತ್ತಜ್ಜ, ಅಜ್ಜ, ತಂದೆ) ಹಂಚಿಕೆಯಾಗದೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಆಸ್ತಿಗೆ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
- ನಿಯಮ: ಈ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಂದೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಕ್ಕಿದೆಯೋ, ಹುಟ್ಟುವ ಮಗ ಹಾಗೂ ಮಗಳಿಗೂ ಜನ್ಮತಃ ಅಷ್ಟೇ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ. ತಂದೆ ಈ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನಿಷ್ಟದಂತೆ ಯಾರಿಗಾದರೂ ‘ವಿಲ್’ ಮಾಡಿ ಬರೆದುಕೊಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಒಂದು ಮಗುವಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪೂರ್ತಿ ಆಸ್ತಿ ಬರೆದುಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಪಾಲು ಸಿಗಲೇಬೇಕು.
2. ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ (Self-Acquired Property):
ತಂದೆ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ದುಡಿಮೆಯಿಂದ, ಯಾರದೂ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಖರೀದಿಸಿದ ಜಮೀನು, ಕಟ್ಟಿದ ಮನೆ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
- ನಿಯಮ: ಈ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ತಂದೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿರುತ್ತದೆ. ತಾನು ಬದುಕಿರುವಾಗ ಈ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರಿಗಾದರೂ, ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ದಾನ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ತಮಗೆ ಇಷ್ಟಬಂದವರ ಹೆಸರಿಗೆ ಉಯಿಲು (Will) ಬರೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ, ಅವರು ಉಯಿಲು ಬರೆಯದೆ ತೀರಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ, ಮೊದಲೇ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ನಂತರ ಖಾತೆ ಮಾಡಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (Khata Transfer Process)
ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು (ಖಾತೆ ಮಾಡಿಸುವುದು) ಮುಂದಿನ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬಾರದು.
- ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಥವಾ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಕಚೇರಿ ಭೇಟಿ: ಆಸ್ತಿ ಇರುವ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ (ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ, ನಗರ ಸಭೆ ಅಥವಾ ಬಿಬಿಎಂಪಿ) ಕಚೇರಿಗೆ ತೆರಳಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
- ಜಂಟಿ ಖಾತೆ (Joint Khata): ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ (ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿ) ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಖಾತೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಇದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಮೋಸ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.
- ಹಕ್ಕು ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರ (Relinquishment Deed): ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಹೋದರಿಯರು ಅಥವಾ ತಾಯಿ ತಮ್ಮ ಪಾಲಿನ ಆಸ್ತಿ ತಮಗೆ ಬೇಡ, ಮಗನ ಅಥವಾ ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮನ ಹೆಸರಿಗೇ ಇರಲಿ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೆ, ಅವರು ಸಬ್-ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಹಕ್ಕು ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರ’ (Release Deed) ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಬಾಯಿ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರೆ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಿನ ಮಾನ್ಯತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಉಯಿಲು ಅಥವಾ ‘ವಿಲ್’ (Will) ಬರೆಯುವುದರ ಮಹತ್ವವೇನು?
ನಮ್ಮ ಜನರಲ್ಲಿ “ವಿಲ್ ಬರೆಯುವುದು ಎಂದರೆ ಸಾಯಲು ಸಿದ್ಧರಾಗುವುದು” ಎಂಬ ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆದರೆ, ವಸ್ತುಸ್ಥಿತಿ ಬೇರೆಯೇ ಇದೆ. ‘ವಿಲ್’ ಎಂಬುದು ಕುಟುಂಬದ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಕೀಲಿಕೈ.
- ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ನಿವಾರಣೆ: ತಂದೆ ಬದುಕಿರುವಾಗಲೇ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿ ಯಾರಿಗೆ, ಎಷ್ಟು ಸೇರಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬರೆದಿಟ್ಟರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರು, ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿಯರ ನಡುವೆ ಕೋರ್ಟ್, ಕಚೇರಿ ಎಂದು ಅಲೆಯುವ ಪ್ರಮೇಯ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
- ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅವಕಾಶ: ವಿಲ್ ಅನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಬರೆದರೆ ಮುಗಿಯಿತು ಎಂದಲ್ಲ. ವ್ಯಕ್ತಿ ಬದುಕಿರುವರೆಗೂ ಆತ ತನ್ನ ವಿಲ್ ಅನ್ನು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿಯಾದರೂ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು, ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಬರೆದ ವಿಲ್ ಮಾತ್ರ ಊರ್ಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
- ನೋಂದಣಿ (Registration): ವಿಲ್ ಅನ್ನು ಬಿಳಿ ಹಾಳೆಯ ಮೇಲೆಯೂ ಬರೆಯಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಬ್-ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಇದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಸುಳ್ಳು (Fake) ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ ಹೇಗೆ ಮಾಡಬಹುದು?
ಹಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಪಾಲು ಕೊಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. “ನಿನಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ, ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ, ಇನ್ನು ಈ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿನಗೇನು ಕೆಲಸ?” ಎಂದು ವಾದಿಸುವವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?
- ಲೀಗಲ್ ನೋಟಿಸ್ (Legal Notice): ಮೊದಲು ಸಿವಿಲ್ ವಕೀಲರ ಮೂಲಕ ಸಹೋದರರಿಗೆ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಿ, ತನ್ನ ಪಾಲು ನೀಡುವಂತೆ ಕೇಳಬಹುದು.
- ಪಾರ್ಟಿಷನ್ ಸೂಟ್ (Partition Suit): ನೋಟಿಸ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಪಂದನೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ‘ಪಾರ್ಟಿಷನ್ ಸೂಟ್’ (ಆಸ್ತಿ ವಿಭಜನೆ ಪ್ರಕರಣ) ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.
- ಸ್ಟೇ ಆರ್ಡರ್ (Stay Order): ಪ್ರಕರಣ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಸಹೋದರರು ಆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ (Injunction/Stay) ತರಬಹುದು. 2005ರ ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಿರುವುದರಿಂದ, ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುವುದು ನಿಶ್ಚಿತ.
